Actueel

Landelijke conferentie

juni 2019 - U kunt zich aanmelden voor de landelijke startconferentie 'Naar inclusiever onderwijs' op woensdag 12 februari 2020.
Een keur aan praktijkvoorbeelden van inclusiever onderwijs in po, vo en mbo wordt gepresenteerd met 'lessons learned', ontwerp- en implementatievragen. Daarnaast zijn er workshops op maat voor diverse doelgroepen, zoals schoolleiders, intern begeleiders/ zorgcoördinatoren, leerkrachten, leerlingen, ouders en gemeenten. Ook zijn buitenlandse topdeskundigen uitgenodigd om een inspirerende bijdrage te leveren.

Inclusief onderwijs in de praktijk

juni 2019 - De video-impressie van Ieder(in) laat zien wat inclusief onderwijs betekent voor leerlingen, ouders, leerkrachten en directie. Visie, organisatie en ondersteuning van leerkrachten en leerlingen zijn daarin sleutelwoorden.

Inclusief onderwijs op basisschool De Kroevendonk

Scholen gaan zélf knokken voor meer zorgleerlingen in gewone klassen

juni 2019 - Tientallen scholen en onderwijsorganisaties bundelen de krachten om zélf meer kinderen die zorg nodig hebben in de gewone klassen te houden. Ze vinden dat er nu écht iets moet gebeuren, want na jaren vol verwoede pogingen stijgt het aantal leerlingen op het speciaal onderwijs juist.

Scholen gaan zélf knokken voor meer zorgleerlingen in gewone klassen
© Peter van Trijen

Op een aantal scholen lukt het namelijk wél om kinderen die extra zorg nodig hebben binnenboord te houden en goed onderwijs te geven. Zij hebben zich bij de nieuwe beweging aangesloten, zodat leraren kunnen komen kijken hoe ze dat doen.

Het is erop of eronder voor de wet passend onderwijs waarbij meer leerlingen die zorg nodig hebben op gewone scholen blijven. Eind dit jaar of begin volgend jaar moeten minister Arie Slob en de Tweede Kamer beslissen of de wet succesvol genoeg is gebleken om ermee door te gaan.

Maar de stemming is bedompt. Het aantal leerlingen op speciale scholen neemt de laatste twee jaar juist weer toe. Het speciaal onderwijs klaagt over de grote hoeveelheden leerlingen die met veel zwaardere problematiek binnenkomen. Leraren op reguliere basisscholen wijzen op hun beurt op de werkdruk en het grote aantal kinderen in de klassen dat extra aandacht nodig heeft.

Tientallen scholen, schoolbesturen, het Nederlands Centrum Onderwijs en Jeugdzorg (NCOJ), het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs (LECSO) en onderwijsorganisaties Verus en VOS/ABB gooien het roer om. Zij willen de schouders eronder zetten om het Nederlandse onderwijs alsnog inclusiever te maken.

Mooi

Ondanks alle negatieve parameters ziet Dolf van Veen, bijzonder hoogleraar in Nottingham en hoofddocent passend onderwijs en jeugdzorg bij Hogeschool Windesheim, genoeg mogelijkheden. Want in de kern vinden leraren het idee achter passend onderwijs heel mooi, blijkt uit herhaaldelijke onderzoeken. Het helpt om een beeld te hebben van hoe ze inclusiever onderwijs kunnen vormgeven. Daar kan dit platform bij helpen, verklaart hij.

Op een aantal scholen lukt het namelijk wél om kinderen die extra zorg nodig hebben binnenboord te houden en goed onderwijs te geven. Zij hebben zich bij de nieuwe beweging aangesloten, zodat leraren kunnen komen kijken hoe ze dat doen.
Bijvoorbeeld op basisschool De Kroevendonk in Roosendaal. Hier is de afgelopen zes jaar slechts één leerling naar het speciaal onderwijs verwezen. De leraren geloven erin dat alle kinderen zich op hun eigen manier kunnen ontwikkelen. Ze kijken naar wat een leerling nodig heeft en regelen dat. Met als gevolg dat in deze klassen kinderen met allerlei achtergronden zitten; autisme, adhd, gilles de la tourette, syndroom van Down.

We zorgen dat onze leraren goed zijn geschoold, hebben extra ondersteuning rondlopen en als het nodig is vliegen we iemand van buiten in,, verklaart directeur Teun Dekker. Zelfs de financiën zijn op De Kroevendonk geen belemmering. Als een samenwerkingsverband ziet dat het goedkoper is om kinderen in de reguliere klassen te houden, zijn ze echt wel bereid om mee te denken. Je moet je niet zo maar laten wegsturen, stelt Dekker.

De basisschool is zo populair dat het uit het gebouw groeit. Dat is de enige belemmering op dit moment. De klassen worden volgend schooljaar eigenlijk te vol. Dus we kijken nu al hoe we extra ondersteuning kunnen inzetten of soms zelfs twee leerkrachten in één klas.

Hindernissen

De beweging naar inclusiever onderwijs wil wegblijven van alle hindernissen die scholen ervaren om meer leerlingen in de gewone klassen te houden. Ze wil juist laten zien hoe het wél kan. Iedereen mag erbij horen. Het is voor ouders vaak al verdrietig dat hun kind een handicap heeft en dan wordt het ook nog naar de bossen gestuurd. Het is mooi als scholen zeggen: hij of zij hoort erbij. Dat die kinderen in hun eigen dorp naar school kunnen, aldus Dick den Bakker, directeur onderwijs bij Verus, vereniging voor katholiek en christelijk onderwijs.

Ook de speciale scholen maken zich daar hard voor. Het LECSO wil haar leden aanmoedigen om veel meer met het regulier onderwijs samen te werken. We moeten tussen de oren krijgen dat we met zijn allen verantwoordelijk zijn voor alle leerlingen. Er is te veel een wij-zij-discussie ontstaan, verklaart voorzitter Wim Ludeke. Op sommige plekken werken het speciaal en regulier onderwijs al onder één dak. Daar mengen de leerlingen meer.

Je ziet die kinderen vriendjes hebben uit reguliere klassen, op kinderfeestjes komen. Kinderen met leerproblemen zie je zich optrekken aan anderen. En het is niet zo dat die zogenoemde gewone leerlingen achterblijven qua leerprestaties, constateert Van Veen.

Om meer scholen op weg te helpen, komt er een helpdesk. Daar kunnen ze met al hun vragen terecht. Ook houden de voorbeeldscholen open huis en komt er volgend jaar februari een grote conferentie. Van Veen: Prachtig dat vanuit het onderwijs zelf de wens komt om meer leerlingen erbij te houden. Zonder dat er van alles wordt opgelegd en moet. En ja, daar verwacht ik veel van.

Waarom in Schotland zorgkinderen amper naar speciale scholen gaan

mei 2019 - Op gewone Nederlandse basisscholen zijn kinderen met een zware vorm van autisme niet te vinden. Sterker, leraren raken bijna in paniek als ze merken dat er een kind met autistische kenmerken in de klas zit. Want dat betekent extra werk. Bovendien ontbreekt het vaak aan kennis voor goede begeleiding.

Waarom in Schotland zorgkinderen amper naar speciale scholen gaan
© Mark Runnacles

Schotse scholen werken al sinds 1998 aan inclusiever onderwijs. Alleen zeer zwaar gehandicapte leerlingen gaan naar het speciaal onderwijs. Op de speciale scholen zit maximaal 1 procent van de kinderen. Ter vergelijking: in Nederland is dat percentage gemiddeld 3.
Maar hoe doen die Schotten dat? De sleutel ligt grotendeels bij de hulp die leraren krijgen. De leerlingen krijgen uren voor extra begeleiding toegewezen. Voor die uren kunnen de scholen vervolgens assistenten aannemen.